أوجد 30∫ هـ3س حتا3س  د س  

 

نضع ف = حتا3 س     فإن:  د ف = 3 حتا2س × – حاس د س

 

 

 

ونضع د ق = 30هـ3س د س      فإن:  ق = 10هـ3س

   

 

30∫ هـ3س حتا3س  د س= ∫ ف د ق

 

                                = ف × ق – ∫ ق د ف

 

  

                                = حتا3س × 30هـ3س – ∫10هـ3س  × 3حتا3س × – حاس د س

 

 

 

 

   

                                = 30هـ3س  حتا3س + ∫ 30هـ3س حتا2س حاس د س     ← (1)

 

 

 

والتكامل في الطرف الأيسر

نضع ف = حتا2س حاس ومنها د ف = [حتا2س حتاس + حاس × 2حتاس ×(– حاس)] د س     " تفاضل حاصل ضرب دالتين"

 

                                              = [حتا3س – 2حتاس حا2س)] د س

 

                                              = [حتا3س – 2حتاس ( 1 – حتا2س)] د س     " حيث أن حا2س =  1 – حتا2س"

 

                                              = [حتا3س – 2حتاس + 2حتا3س] د س           " بجمع الحدود المتشابهة"

 

                                              = [3حتا3س – 2حتاس ] د س

 

 

                                           

ونضع د ق = 30هـ3س د س  فإن:  ق = 10هـ3س

 

∫ 30هـ3س حتا2س حاس د س = ∫ ف د ق 

                                        = ف × ق – ∫ ق د ف

                                        = حتا2س حاس ×  10هـ3س – ∫10هـ3س (3حتا3س – 2حتاس) د س     ← (2)

 بالتعويض من (2) في (1)

30∫ هـ3س حتا3س  د س = 30هـ3س  حتا3س +  10هـ3س حتا2س حاس – ∫10هـ3س (3حتا3س – 2حتاس) د س 

30∫ هـ3س حتا3س  د س = 30هـ3س  حتا3س +  10هـ3س حتا2س حاس  – ∫30هـ3س حتا3س + ∫20هـ3س حتاس د س

60∫ هـ3س حتا3س  د س = 10هـ3س  حتا2س(3حتاس + حاس) + ∫20هـ3س حتاس د س   ← (3)   " من نقل حد للطرف الأيمن"

نعلم أن :

                                                   

                                                 ب حتاس + حـ حاس               

∫هـب س حتاحـ س د س =هـب س × ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ + ث    بوضع ب = 3، حـ = 1   قانون سابق هنــــــــــــا

                                                     ب2 + حـ2

أي أن :

                                                   

                                                3حتاس + حاس               

∫20هـ3س حتا س د س =هـ3س × ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ + ث  = هـ3س ( 6جتاس + 2حاس ) + ث

                                                      10

بالتعويض في (3) : 

60∫ هـ3س حتا3س  د س = 10هـ3س  حتا2س(3حتاس + حاس) + هـ3س ( 6جتاس + 2حاس ) + ث    بالقسمة على 2 ، ع. م. أ

∫30هـ3س حتا3س  د س = هـ3س (15حتا3س + 5حتا2س حاس+ 3جتاس + حاس ) + ث